پایان نامه موضع فخر رازی در دلالت آیات امامت و ولایت حضرت علی
پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد
عنوان:
موضع فخر رازی در دلالت آیات امامت و ولایت حضرت علی
با فرمت قابل ویرایش word
تعداد صفحات: 263 صفحه
تکه های از متن به عنوان نمونه :
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
چکیده
آیا در قرآن کریم آیاتی دالّ بر انتصاب امام از سوی خداوند متعال وجود دارد؟ علماء امامیه معتقدند که خداوند دانای حکیم، امام را به عنوان ادامهدهنده مأموریت جهانی و جاودانه پیامبر خاتم9 منصوب کرده است؛تا با حفظ،تفسیر و اجرای دقیق احکام الهی،باعث وحدت و مانع از تفرقه دینی و اجتماعی مسلمین شده، مردم را هدایت و به سعادت دنیوی و اُخروی برساند.تفسیر صحیح و اجرای دقیق احکام نیز از طریق علم کامل و عصمت امام میسّر است و فقط خداوند متعال،عطاکننده علم و عصمت به امام و آگاه از این اوصاف در وجود امام است؛بنابراین تنها اوست که امام را منصوب میکند.از اینرو خداوند برای اعلام انتصاب امام و وجوب اطاعت مردم از او، در آیاتی از قرآن به این موضوع مهم پرداخته و جهت صیانت قرآن از تحریف به زیاد و کمشدن و نیز کشتهشدن ائمه: از ذکر نام آنها خودداری فرمود.بنابراین با بیان شرایط ویژه و منحصربهفردی،به بیان موضوع امامت پرداخته و وظیفه تبیین آیات و تعیین و معرفی مصداق امام را بر عهده پیامبر حکیم گذاشته است.پیامر9 نیز به اقتضای وظیفه الهی خود، جانشین خود را برای مردم معرفی و واجبالطاعه نمود.
در مقابل علماء اهل سنت؛از جمله فخر رازی؛ معتقدند که روشهای مختلف انتخاب خلفاء بعد از پیامبر9،دلیل بر انتخابیبودن امام توسط مردم و عدم انتصاب او توسط خداوند بوده و وجود شرایطی از قبیل علم کامل ،عصمت و افضلبودن را شرط امامت ندانستند.از اینرو قائلند نصّ قرآنی بر امامت خلفاء وجود ندارد.آنها بر ادعای شیعه مبنی بر دلالت آیات امامت و ولایت بر امامت حضرت علی7 خدشه وارد کرده و امامت آن حضرت را انکار کردند.
وجود الفاظ با معانی خاص،ترتیب چینش کلمات،عبارات و جملات موجود در آیه ،نوع ارتباط آیه محل بحث با آیات قبل و بعد و نیز آیات مرتبط در دیگر سور،زمان نزول آیه ،شأن نزول و روایات معتبر با سلسله اسناد صحیح از فریقین از یک سو و تبیین نتایج فاسد و مخالف آیات،روایات و عقل سلیم؛که حاصل ادعا و ادله فخر رازی است از سوی دیگر، دلایل محکمی بر رد ادعای فخر رازی و اثبات ادعای ما در موضوع ولایت حضرت امام علی7 است.
فهرست مطالب
چکیده………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ج
فصل اول:کلیات……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 12
1.طرح تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 12
1-1.بیان مسأله………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 12
1-2.علت انتخاب موضوع………………………………………………………………………………………………………………………………. 13
1-3.سابقه پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………… 13
1-4.ضرورت واهمیت موضوع…………………………………………………………………………………………………………………………. 14
1-5.فواید پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………. 14
1-6.سوال اصلی پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………. 15
1-7.سوالهای فرعی پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………….. 15
1-8. فرضیههای پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………. 15
1-9. پیشفرضهای پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………… 15
1-10. اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………….. 15
1-11. روش گردآوری اطلاعات……………………………………………………………………………………………………………………….. 16
1-12.نوآوری پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………………. 16
1-13. نتایج علمی و عملی پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………… 16
1-14.سازماندهی پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………… 16
- مفهوم شناسی «ولی» و«ولایت»………………………………………………………………………………………………………………………… 18
2-1. معنای لغوی ولی………………………………………………………………………………………………………………………………….. 18
2-2.معنای لغوی ولایت…………………………………………………………………………………………………………………………………. 20
2-3.کاربردهای قرآنی واژه ولی……………………………………………………………………………………………………………………….. 22
2-4.ولایت در اصطلاح………………………………………………………………………………………………………………………………….. 23
2-4-1.ولایت در علم کلام………………………………………………………………………………………………………………………….. 23
2-4-2.ولایت در علم فقه…………………………………………………………………………………………………………………………… 23
2-4-3. ولایت درعلم عرفان……………………………………………………………………………………………………………………….. 24
2-4-4. ولایت در علم تفسیر قرآن…………………………………………………………………………………………………………………. 24
2-5.اقسام ولایت………………………………………………………………………………………………………………………………………… 25
3.مفهوم شناسی امام:……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 26
3-1.معنای لغوی………………………………………………………………………………………………………………………………………… 26
3-2.کاربرد لفظ امام در قرآن…………………………………………………………………………………………………………………………… 27
بررسی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 27
3-3.معنای اصطلاحی امام……………………………………………………………………………………………………………………………… 28
3-3-1.امامت از نظر امامیه………………………………………………………………………………………………………………………. 28
2-3-3.امامت از دیدگاه اهل سنت………………………………………………………………………………………………………………….. 29
3-3-3.تفاوت علماء امامیه با اهل سنت در مفهوم امامت………………………………………………………………………………………. 30
3-3-4 .ریشه تناقض شیعه وسنی در ابعاد بحث امامت…………………………………………………………………………………………. 31
- ضرورت امامت……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 31
4-1.دلیل عقلی…………………………………………………………………………………………………………………………………………… 31
4-1-1.برهان لطف…………………………………………………………………………………………………………………………………. 31
4-1-1-1.دلایل وجوب لطف بر خداوند……………………………………………………………………………………………………….. 34
4-1-1-2.تبیین لطف بودن امام……………………………………………………………………………………………………………….. 35
4-2.ادله نقلی……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 35
4-2-1.آیات…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 35
4-2-2. روایات……………………………………………………………………………………………………………………………………… 37
5.امامت موضوع علم کلام است یا فقه………………………………………………………………………………………………………………………. 39
5-1. اهل تسنن………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 39
5-2. امامیه……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 40
5-3.نظر مطلوب(نهایی)………………………………………………………………………………………………………………………………… 41
6.امامت از اصول دین یا اصول مذهب………………………………………………………………………………………………………………………. 41
- وظایف امام………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 43
7-1. وظایف امام از دیدگاه اهل سنت………………………………………………………………………………………………………………….. 43
بررسی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 44
7-2.وظایف امام از دیدگاه امامیه………………………………………………………………………………………………………………………. 45
8 .ویژگیهای امام……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 46
8-1. ویژگیهای امام از دیدگاه اهل سنت……………………………………………………………………………………………………………… 46
بررسی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 47
8-2. ویژگیهای امام از دیدگاه امامیه…………………………………………………………………………………………………………………. 50
8-2-1.عصمت……………………………………………………………………………………………………………………………………… 50
8-2-2.افضل بودن………………………………………………………………………………………………………………………………….. 58
8-2-3.علم………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 60
8-2-4. نصب الهی…………………………………………………………………………………………………………………………………. 66
9.نتیجه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 70
فصل دوم:فخر رازی؛زندگی و تطوّر علمی……………………………………………………………………………………………………………………… 72
1.زندگی فخر رازی…………………………………………………………………………………………………………………………………………… 72
1-1. ولادت و نسب……………………………………………………………………………………………………………………………………… 72
1-2.ویژگیهای شخصیتی………………………………………………………………………………………………………………………………. 72
1-3. مذهب فقهی و مکتب کلامی فخر رازی………………………………………………………………………………………………………….. 73
1-3-1. اهل بیت : در مفاتیح الغیب و شیعهبودن فخر رازی…………………………………………………………………………………………. 73
بررسی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 74
1-4 .وفات فخر رازی…………………………………………………………………………………………………………………………………… 75
- 2. تطور علمی فخر رازی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 75
2-1. اساتید فخر…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 75
2-2.شاگردان فخر رازی………………………………………………………………………………………………………………………………… 76
2–3.جایگاه علمی فخر رازی…………………………………………………………………………………………………………………………… 76
2–4.سفرهای علمی فخر رازی………………………………………………………………………………………………………………………… 77
2–5. تألیفات فخر رازی………………………………………………………………………………………………………………………………… 77
2-6.اوضاع اجتماعی عصر فخر رازی………………………………………………………………………………………………………………… 78
3.نگاهی به تفسیر مفاتیحالغیب(تفسیر کبیر)فخر رازی…………………………………………………………………………………………………….. 78
3-1.نقص و تکمیل مفاتیح الغیب……………………………………………………………………………………………………………………….. 78
3-2.انگیزه نگارش مفاتیح الغیب……………………………………………………………………………………………………………………… 80
3-3.ویژگیهای مفاتیح الغیب………………………………………………………………………………………………………………………….. 81
3-4. شیوه تنظیم و نگارش مفاتیح الغیب……………………………………………………………………………………………………………… 82
3-5.مفاتیح الغیب در گفتار عالمان…………………………………………………………………………………………………………………….. 83
3-6. روش و گرایش فخر رازی در تفسیر مفاتیحالغیب……………………………………………………………………………………………… 85
3-7.مصادر و منابع مفاتیحالغیب………………………………………………………………………………………………………………………. 86
3-8.تاثیر مفاتیحالغیب بر تفاسیر دیگر………………………………………………………………………………………………………………… 87
1-4.نتیجه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 88
فصل سوم: فخر رازی و آیات بیانگر ولایت حضرت علی7……………………………………………………………………………………………………. 89
- آیه تبلیغ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 90
1-1.تبیین آیه با توجه به کلمات،عبارات و سیاق آن………………………………………………………………………………………………….. 91
1-2. تبیین آیه با توجه به شأن نزول و حقایق تاریخی………………………………………………………………………………………………… 99
1-3.تحلیل آیه با توجه به سایر آیات مرتبط با مقصود آیه………………………………………………………………………………………….. 100
1-4.موضع فخر رازی نسبت به دلالت آیه تبلیغ بر ولایت حضرت علی 7……………………………………………………………………….. 103
1-4-1.حفظ جان؛علت تأخیر و ترس پیامبر9 در ابلاغ پیام مهم الهی…………………………………………………………………………. 103
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 103
دلایل عدم بیم پیامبر 9 در ابلاغ پیام الهی به خاطر حفظ جان………………………………………………………………………………. 103
1-4-2. منظور از «ما اُنزِلَ»، تمام رسالت……………………………………………………………………………………………………… 106
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 107
دلایل عدم دلالت «مااُنزِلَ» بر تمام رسالت…………………………………………………………………………………………………… 107
1-4-3.حفظ پیامبر از شرّ یهود و نصاری………………………………………………………………………………………………………. 109
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 110
دلایل عدم دلالت آیه بر وجود خطر یهود و نصاری………………………………………………………………………………………….. 110
1)ناسازگاری با سیاق آیه………………………………………………………………………………………………………………… 110
2)عدم ترس پیامبر9 در ابلاغ امر الهی به خاطر حفظ جان……………………………………………………………………………. 114
1-5.نتیجه……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 117
- آیه اکمال…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 119
2-1. بررسی و تبیین کلمات و عبارات آیه…………………………………………………………………………………………………………… 121
2-2.تبیین آیه با شأن نزول آن………………………………………………………………………………………………………………………… 126
2-3.تبیین آیه با مسائل موجود جامعه مسلمین………………………………………………………………………………………………………. 127
2-4. موضع فخر رازی در دلالت آیه اکمال بر ولایت حضرت علی7……………………………………………………………………………… 130
2-4-1. اکمال دین یعنی کامل کردن احکام و تسلّط اسلام……………………………………………………………………………………….. 131
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 131
دلایل عدم تسلّط مطلق و دائمی مسلمین بر تمام کفار……………………………………………………………………………………. 131
2-4-2.مقصود از واژه«الیوم»؛واژهای مجازی یا روز عرفه…………………………………………………………………………………. 132
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 133
1)عدم وجود قرینه بر مجازی بودن واژه«الیوم»…………………………………………………………………………………………… 133
2)عدم نزول آیه در روز عرفه……………………………………………………………………………………………………………….. 133
2-4-3.یأس کافران به دلیل ناامیدی کفار از حلالکردن پلیدیها و نیز غلبه اسلام…………………………………………………………… 137
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 137
1)عدم توانایی کفار در حلالکردن گوشتهای حرام؛تکوینی است یا تشریعی……………………………………………………………… 137
2)عدم غلبه مطلق و دائمی مسلمین بر کفّار………………………………………………………………………………………………… 138
2-4-4.اکمال دین؛یعنی صدور احکام کامل و ابدی در آخر بعثت……………………………………………………………………………….. 139
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 139
کامل بودن دین ؛یعنی جایگزینی رکنی با فقدان یکی از ارکان دین………………………………………………………………………….. 139
2-5.نتیجه……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 141
3.آیه اولوالأمر…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 144
3-1.تبیین کلمات و عبارات آیه……………………………………………………………………………………………………………………….. 145
3-1-1.دیدگاهها در مورد مصادیق اولواالأمر…………………………………………………………………………………………………… 147
3-1-2.مصادیق حقیقی اولواالأمر………………………………………………………………………………………………………………. 148
3-2. تبیین آیه با شأن نزول آیه………………………………………………………………………………………………………………………. 149
3-3.تبیین و تفسیر آیه با آیات تطهیر و ولایت………………………………………………………………………………………………………. 149
3-4.موضع فخر رازی درباره دلالت آیه اولواالأمر بر امامت حضرت علی7…………………………………………………………………….. 151
3-4-1.مصداق اولواالأمر،اهل حل و عقد امت و حجیت اجماع……………………………………………………………………………….. 151
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 152
1)اشتباه فخر رازی………………………………………………………………………………………………………………………. 152
2)نکتهای دقیق و اعتراف فخر رازی……………………………………………………………………………………………………. 153
3)دلایل عدم دلالت آیه بر اهلحلوعقد…………………………………………………………………………………………………… 153
4)عدم عصمت اهلحلوعقد………………………………………………………………………………………………………………. 155
5)عدم صدق اولواالأمر معصوم بر اهل حلّوعقد……………………………………………………………………………………….. 155
6)عدم حجیت اجماع امت………………………………………………………………………………………………………………… 157
3-4-2.دلایل فخر رازی بر عدم دلالت آیه بر مدعای روافض ؛یعنی شیعیان…………………………………………………………………. 157
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 158
1)شناخت،لازمه ضروری انجام و اطاعت هر عمل مطلق و مقید…………………………………………………………………. 158
2)اعترافی از فخر رازی در مخالفت با ادعای وی……………………………………………………………………………….. 163
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 165
1)انواع کاربرد لفظ جمع در معنای مفرد……………………………………………………………………………………………….. 165
2)عدم دلالت اجتماع افراد بر عصمت آنها……………………………………………………………………………………………… 168
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 169
1)جواب نقضی……………………………………………………………………………………………………………………………. 169
2)آیه در مقام بیان مرجعیت قرآن و سنت و نه بیان مصداق اجرایی حلّ اختلاف…………………………………………………….. 169
3)اشکالات اساسی نظر فخر رازی………………………………………………………………………………………………………. 171
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 173
1)عدم دلالت اولواالأمر بر خلفاء راشدین و علماء…………………………………………………………………………………….. 173
2)عدم دلالت آیه بر فرماندهان و سلاطین……………………………………………………………………………………………….. 174
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 175
3-5.نتیجه……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 177
4.آیه ولایت…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 178
4-1. تبیین آیه از طریق کلمات و عبارات آن………………………………………………………………………………………………………… 178
4-2.تبیین آیه از طریق شأن نزول آیه………………………………………………………………………………………………………………… 182
4-3. تبیین آیه از طریق دیگر آیات…………………………………………………………………………………………………………………… 184
4-4.موضع فخر رازی نسبت به دلالت آیه ولایت بر امامت حضرت علی7………………………………………………………………………. 190
4-4-1.دلالت آیه بر عموم مؤمنین………………………………………………………………………………………………………………. 190
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 191
1)نقص استدلال فخر رازی بر عمومیت آیه ولایت و دلایل آن…………………………………………………………………………….. 191
1-1)بیارتباطی بین آیه مورد استناد فخر و آیه ولایت………………………………………………………………………………… 191
1-2) عدم دلالت آیه بر تمایز مؤمنان از منافقان با عبارت) یُقیمُونَ الصَّلاه و …(………………………………………………….. 192
4-4-2.منظور از مؤمنان؛ ابوبکر،علی7………………………………………………………………………………………………………… 193
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 193
دلالت آیه بر حضرت علی7…………………………………………………………………………………………………………………… 193
4-4-3.منظور از ) وَ هُمْ راکِعُونَ(؛خضوع،شرافت رکوع،حالت مؤمنین……………………………………………………………………… 194
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 194
ادله دلالت) وَ هُمْ راکِعُونَ(بر حالت رکوع نماز……………………………………………………………………………………………… 194
4-4-4.تقریر استدلال شیعه در بیان فخر رازی…………………………………………………………………………………………………. 195
4-4-5.نقد فخر رازی بر استدلال شیعه…………………………………………………………………………………………………………. 197
4-4-5-1.اشکال اول:عدم جواز حمل لفظ مشترک بر دو معنا در یک زمان………………………………………………………………………………….. 197
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 197
تقریر ناقص و منحرف استدلال شیعه از سوی فخر رازی………………………………………………………………………………….. 197
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 199
1)وحدت سیاق؛عامل اشتباه فخر رازی…………………………………………………………………………………………….. 199
2) ادله عدم ارتباط آیه ولایت با آیات قبل و بعد……………………………………………………………………………………. 200
4-4-5-2-2.دلیل دوم:عدم تصرّف علی7 در زمان پیامبر9…………………………………………………………………………… 201
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 202
ولایت بالفعل حضرت علی7 در زمان حیات پیامبر9……………………………………………………………………………….. 202
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 204
1)انواع حمل لفظ جمع بر فرد……………………………………………………………………………………………………….. 204
2)فخر رازی و حمل جمع بر مفرد………………………………………………………………………………………………….. 205
4-4-5-2-4.دلیل چهارم:تناقض در آیات………………………………………………………………………………………………. 207
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 207
1)عدم دلالت آیه54 بر ابوبکر………………………………………………………………………………………………………. 207
2)تناقض مدعا با عقیده فخر رازی…………………………………………………………………………………………………. 211
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 212
1)تمسک و احتجاج علی7به آیه بر امامت خود…………………………………………………………………………………….. 213
2)سوگند روز شورا………………………………………………………………………………………………………………….. 215
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 217
ولایت بلافصل حضرت علی 7بعد از پیامبر9……………………………………………………………………………………….. 217
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 218
دلالت آیه بر التزام مؤمنین به رهبری و ولایت مطلقه……………………………………………………………………………… 218
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 219
تناسب و تأکید منطقی آیات دلیل بر معنای تصرّف در امور………………………………………………………………………… 219
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 221
1)اتفاق دانشمندان بر حصر«انّما»…………………………………………………………………………………………………. 221
2)دلالت آیات مورد استناد فخر رازی بر حصر مطلق……………………………………………………………………………… 221
3)دلایل حصر مطلق در آیه ولایت…………………………………………………………………………………………………… 223
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 224
1)مغالطه فخر رازی و تحریف ظاهر آیه…………………………………………………………………………………………… 225
2)توجیه نامربوط و مشکل……………………………………………………………………………………………………………. 226
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 228
دلالت کامل آیه بر حضرت علی7………………………………………………………………………………………………………… 228
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 230
1)زکات اسمی عام برای واجب و مستحب…………………………………………………………………………………………. 230
2)عدم تعلّق زکات واجب بر انگشتر………………………………………………………………………………………………… 232
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 233
سائل فرستاده خدا و توجه به درخواست او توجه به خدا…………………………………………………………………………… 233
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 234
عدم صدق فعل کثیر بر اشاره…………………………………………………………………………………………………………. 234
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 235
زکات مستحبّی………………………………………………………………………………………………………………………… 235
بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 235
بررسی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 236
4-5.نتیجه……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 238
نتایج پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 239
پیشنهاد……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 245
کتابنامه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 24
1-1.بیان مسأله
بحث از ابعاد امامت ازقبیل چیستی،چرایی،چگونگی و کیستی و به معنای جانشینی پیامبراکرم9 بعد از وفات ایشان اولین و اختلافانگیزترین بحث در میان متکلمان و محققان اسلامی بوده است. امت اسلام بعد از پیامبر9 به دو مذهب اصلی و هر کدام از این مذاهب به تدریج به فرقههای مختلفی منشعب شد؛علت اصلی این افتراق در بین مسلمانان بحث جانشینی بعد از رحلت پیامبر9 میباشد.هریک از مذاهب و فرَق مسلمان برای اثبات ابعاد بحث امامت ادلهای اقامه کرده و برآن پافشاری نمودهاند.مذهب تشیع با اقامه ادله عقلی و نقلی(آیات و روایات و تاریخ)چگونگی و کیستی خلیفه بعد از پیامبر9 را مخصوص عده خاصی(اهلبیت معصوم پیامبر: )دانسته است.اما اهل تسنن خلافت بعد از پیامبر9 را مخصوص کسی ندانسته و به نظرآنان هرکسی که مورد اجماع و انتخاب مردم یا از طریق شورا،توافق اهل حل وعقد، غلبه و زور بر حاکمیت مردم مسلّط شده باشد ،به عنوان امام مسلمین و جانشین پیامبر9 است.
علماء امامیه به استناد آیاتی ازقرآن؛که به آیات امامت و ولایت مشهورند؛امام را ازطرف خدا منصوب دانسته و قائلند که مردم در تعیین امام هیچ نقشی را ندارند و این مقام برای تداوم هدایت مردم همانند مقام نبوت باید ازسوی خداوند ، مشخص و به وسیله پیامبر به مردم شناسانده شود.امّا در مقابل ؛ علمای اهل تسنن دلالت این دسته از آیات را بر امامت حضرت علی و اولاد معصومش: قابل قبول ندانسته و با ذکر شأن نزولها و دلایلی برادله علمای امامیه خدشه و شبهاتی را وارد نمودهاند و از قبول امامت و خلافت بلافصل حضرت علی و نیز اولاد معصومش : سرباز زدهاند.
یکی از علماء مشهور اهل سنت،فخررازی است.ایشان ضمن اعتراف به فضائل اهلبیت: نسبت به دلالت آیات ولایت بر ولایت و امامت حضرت علی7 موضع دیگری گرفته است. سوال قابل طرح در این جستار این است که موضع فخر رازی درخصوص دلالت آیات ولایت بر ولایت امیرالمؤمنین علی7 چیست.
